Eksperci mówią, co czeka rosyjskich eksporterów z powodu podatku węglowego w UE
2021-08-04 12:01

Eksperci mówią, co czeka rosyjskich eksporterów z powodu podatku węglowego w UE

Rosyjscy eksporterzy nie poniosą żadnych odczuwalnych strat "fiskalnych" z powodu transgranicznych regulacji dotyczących emisji dwutlenku węgla (TUR) w Unii Europejskiej (UE). Będą oni w stanie odzyskać prawie 90% strat finansowych z tytułu uiszczenia opłaty węglowej poprzez podniesienie cen produktów, stwierdzili analitycy grupy badawczej Petromarket.

"Wprowadzenie importowej opłaty węglowej w UE spowoduje wzrost cen większości rosyjskich produktów eksportowych objętych TUR, co w dużej mierze zrównoważy koszty importerów związane z opłaceniem opłaty. Jedynym wyjątkiem będzie energia elektryczna. Łącznie szacujemy, że w ciągu 10 lat, od 2026 do 2035 roku, cła importowe na przemysł aluminiowy, chemię gazową, produkcję cementu i metalurgię żelaza wyniosą w cenach z 2021 roku nieco ponad 760 mld Rb. W tym samym okresie wzrost cen na produkty powyższych branż, wywołany wprowadzeniem TUR, przyniesie eksporterom co najmniej 650 mld rubli i tym samym pokryje 86% strat z tytułu opłaty" - czytamy w opracowaniu.

Zdaniem ekspertów hipotetyczne straty Rosji na eksporcie energii elektrycznej do UE również okażą się nieznaczne: do momentu rozpoczęcia płatności TUR eksport energii elektrycznej z Rosji do UE radykalnie się zmniejszy ze względu na opuszczenie przez kraje bałtyckie do 2025 roku pierścienia energetycznego Białorusi, Rosji, Estonii, Łotwy i Litwy oraz plany Finlandii dotyczące zaprzestania importu energii elektrycznej z Rosji do 2030 roku.

Jednocześnie kluczowe ryzyko dla Rosji wynikające z wprowadzenia TUR nie jest związane z obecnością importowej opłaty węglowej per se, ale z możliwością utraty europejskiego rynku dla rosyjskich eksporterów w dłuższej perspektywie. Wprowadzenie TUR w rzeczywistości tworzy nowe pole konkurencji między producentami towarów na rynku UE, na którym przewagę będą mieli ci, którzy będą w stanie w największym stopniu zdekarbonizować swoją produkcję. Największe szanse na wygranie tej bitwy mają producenci europejscy, którzy w tej chwili są najbardziej zmotywowani do dekarbonizacji - zauważa PetroMarket.

Zdaniem analityków, najlepszym rozwiązaniem dla Rosji w tej sytuacji jest podatek eksportowy od emisji dwutlenku węgla, stosowany przy eksporcie towarów z kraju spoza Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EAEU), czyli "lustrzanego" rosyjskiego TUR. Powinien on obowiązywać dla towarów o tej samej nomenklaturze, w tej samej wysokości i według tej samej formuły, co unijny TUR. Eksperci uważają, że umożliwiłoby to wyzerowanie europejskiego cła importowego przy eksporcie towarów z Rosji.

"Ponadto, uzasadnione jest ograniczenie rosyjskiego eksportowego TUR do branż o dużym wolumenie eksportu do UE i, odpowiednio, o dużych potencjalnych łącznych płatnościach do budżetu UE w ramach europejskiego TUR - przemysł aluminiowy, metalurgia żelaza i chemia gazowa. W tym przypadku korzyści dla gospodarki rosyjskiej z przechwytywania opłaty transgranicznej jako całości w okresie od 2026 do 2035 roku wyniosłyby prawie 700 mld rubli w cenach z 2021 roku" - czytamy w opracowaniu.

Autorzy podkreślają jednak, że taki mechanizm ma jedną istotną wadę: miałby zastosowanie do całego wolumenu eksportu towarów nim objętych (z wyjątkiem eksportu do krajów EAEU), a nie tylko do dostaw do UE. W związku z tym łączna kwota ceł eksportowych na węgiel do zapłacenia przez rosyjskich producentów w latach 2026-2035 będzie 2,8 razy wyższa niż gdyby płacili oni w UE tylko cło importowe na węgiel.

Wcześniej Komisja Europejska opublikowała projekt transgranicznych regulacji węglowych. Celem projektu jest zapobieganie "ucieczce emisji". Do 2026 r. UE planuje wprowadzić opłatę od importu niektórych towarów, których produkcja wymagała wysokich emisji CO2. W latach 2023-2025 będzie obowiązywał okres przejściowy, w którym importerzy będą musieli kwartalnie raportować rzeczywiste emisje związane z towarami importowanymi do UE oraz wszelkie płatności za emisje dwutlenku węgla za granicą.

Made in Russia // Made in Russia

Autor: Karina Kamalova